PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN DUY TIÊN
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CHUYÊN NGOẠI







SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: PHƯƠNG PHÁP DẠY BÀI THỰC HÀNH TRONG môn SINH HỌC 7

Người thực hiện : Phạm thị hà









I . Đặt vấn đề
1. Cơ sở lý luận.
Động vật học là phân môn Sinh học ở bậc trung học cơ sở, trong quá trình dạy học giáo viên cần cho học sinh quan sát mẫu vật sống và đặt chúng trong môi trường tự nhiên. Nhưng do tính chất luôn hoạt động hoặc do động vật có những tập tính phức tạp hay hoạt động theo mùa nên việc giảng dạy gặp nhiều trở ngại. Ví dụ: quan sát trùng giày dưới kính hiển vi ít gặp những cá thể đứng yên hoặc sưu tầm mẫu thủy tức để quan sát ít có kết quả…
Để quan sát đặc điểm cấu tạo ngoài, cấu tạo trong, hoạt động sống của động vật, giáo viên bên cạnh phải nắm được những đặc điểm sinh lí cũng như các hoạt động thường ngày của những động vật dự kiến cho học sinh quan sát mà còn chuẩn bị đầy đủ mẫu vật, có cách xử lí kịp thời giúp học sinh quan sát có kết quả.
Chương trình Động vật học được bố trí dạy ở lớp 7, như vậy đối tượng là những học sinh ở độ tuổi 12 – 13 tuổi. Ở tuổi này các em rất hiếu động nhưng năng lực tư duy đã phát triển, khả năng khái quát hóa đã được nâng cao, năng lực tập trung chú ý đã kéo dài hơn so với học sinh lớp 6. Trong học tập, học sinh đã có ý thức tìm hiểu nguyên nhân của các hiện tượng, có ý thức liên kết những hiểu biết bằng cách so sánh, khái quát hóa. Tuy nhiên việc khái quát hóa của học sinh còn nông cạn, kết luận còn vội vàng. Đặc điểm này cũng chi phối nội dung, phương pháp dạy học của giáo viên. Nếu giảng dạy chỉ dựa vào mô tả thì học sinh không hứng thú học tập, dễ gây mệt mỏi. Việc quan sát thí nghiệm với động vật sống nếu không có hướng dẫn chu đáo và sự theo dõi sát sao của giáo viên thì hoạt động của học sinh sẽ có thể trở lên thái quá, dễ gây đổ vỡ. Do đó, giáo viên cần biết lựa chọn và phối hợp các phương pháp giảng dạy một cách hợp lí theo hướng phát huy năng lực tư duy và hoạt động độc lập của học sinh có kết quả đặc biệt trong các giờ học thực hành.
Trong chương trình sinh học lớp 7, số giờ thực hành ít hơn so với số giờ nghiên cứu lí thuyết nhưng có vai trò rất quan trọng bởi nó phản ánh phương pháp nghiên cứu bộ môn và học sinh được tìm hiểu, khám phá kiến thức khoa học về sự diệu kì của giới động vật làm tăng hứng thú đối với môn Sinh học.
Để góp phần hình thành và phát triển các khái n. Trong khi học sinh tiến hành thực hành các em phát hiện ra đặc điểm về hình thái, giãi phẫu cũng như chức năng sinh lí. Do đó thực hành góp phần rèn luyện kĩ năng của bộ môn, kĩ năng nghiên cứu khoa học về hoạt động sống của động vật, biết vận dụng kiến thức vào thực tế sản xuất và đời sống.
Thực hành sẽ phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của học sinh, rèn luyện trí thông minh, bồi dưỡng tư duy cho học sinh, để có được kết quả đó thì phương pháp dạy những môn thực hành cần đặc biệt chú ý để đạt hiệu quả cao.
2. Cơ sở thực tiễn.
Học sinh trường tôi có lòng say mê khám phá thế giới sinh vật xung quanh. Tuy nhiên nếu bước vào các giờ thực hành các em vẫn còn lúng túng trong cách sử dụng dụng cụ thực hành, quan sát nhưng đôi khi lại có những phát hiện mới rất chính xác mang tính chất khám phá. Qua thực tế giảng dạy tôi đã phát hiện ra một số lỗi học sinh hay mắc phải trong quá trình thực hành quan sát và tôi đã tìm ra phương pháp dạy những bài này để khắc phục các lỗi đó. Đây cũng là kinh nghiệm nhỏ được áp dụng trong các giờ dạy thực hành của chương trình Sinh học 7 để rèn luyện kĩ năng thực hành cho học sinh.
Hơn thế nhiều sản phẩm thực hành sẽ được bổ sung cho phòng thí nghiệm góp phần làm phong phú thêm đồ dùng dạy học. Chẳng hạn các mẫu mổ đẹp được giữ lại để làm mẫu ngâm, các bộ sưu tập về các bộ sâu bọ, các tập tính của sâu bọ, chim, thú… sẽ là đồ dùng dạy học tốt, phục vụ cho học tập của các lớp sau.
II - NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Những nội dung sáng kiến cụ thể áp dụng trong quá trình giảng dạy bài thực